चक्र

आमच्या अंगणातलं अलुबुखारचं झाड फळांच्या वजनानं अगदी जडावलंय. एरवी त्याची सळसळ, चपळता लक्ष वेधून घेते. आता फांद्या थोड्या झुकल्यात. एखाद्या गर्भारणीसारख्या त्याच्याहालचाली मंदावल्यात. आता लाॅकडाऊनमुळे त्याच्याकडे जवळून बघता आलं, त्याचं सौंदर्य निरखता आलं. नाहीतर एरवीच्या धबडग्यात घरातच कमी वेळ वावर असतो. अंगणात तर नाहीचजवळजवळ.

या आमच्या प्लमला मार्चमध्ये सुंदर मोहोर आला होता. संपूर्ण झाड मोहक पांढऱ्या फुलांनी डवरलं होतं. पाॅपकाॅर्नचं झाड जणू. मग त्याला हळूहळू कोवळी, पोपटी, तुकतुकीत पालवी फुटली. तेव्हा झाड इतकं अवखळ वाटायचं! वारा आला की त्याची सळसळ घरात ऐकू यायची. फांद्या खिडक्यांना घासून कुईकुई आवाज करायच्या. 

त्या पालवीची पानं होईस्तोवर लगेच फुलांचीजागा अगणित इवल्या इवल्या हिरव्या फळांनी घेतली. ती फळं हळूहळू मोठी होऊ लागली. आकारानं आणि वजनानंसुद्धा. मग फांद्या कळत्या झाल्या. अल्लडपणा कमी केला त्यांनी. त्याइवल्या फळांची काळजी घेण्यात, त्यांचं हवं नको जपण्यात त्या व्यस्त झाल्या. आता त्यांची फळं छान मोठी झालीत. लालचुटुक आणि गरगरीत. अगदी रसाळ गोमटी. आम्ही हल्ली याझाडाच्या खूप सहवासात असतो म्हणून की काय, पण या वर्षी जरा जास्तच फळं आली. आता थोड्या दिवसात फळं जास्त व्हायला लागतील आणि झाडाखालचा सगळी जमीन लाल-जांभळ्या रंगात रंगून जाईल. फळं सगळी निघून गेली की त्या फांद्या एम्प्टी नेस्टर्स सारख्या दिसू लागतील. थोड्या दु:खी भासतील, पण एवढ्या दिवसांत करायला न मिळालेली सळसळ करूनघेतील. मग हळूहळू पानंही रंग बदलतील. मला ही बदललेल्या रंगाची पानं फार आकर्षित करतात. म्हातारं व्हावं तर असं. गळून पडण्याच्या एक क्षण आधीपर्यंत आनंद वाटत. 

आणि मग एक एक करून सगळी पानं गळतील. झाड अगदी उघडं बोडकं दिसायला लागेल. त्याच्या शुष्क खोडात एकच गोष्ट ओली असेल - वसंतातल्या त्या तान्ह्या तुकतुकीत पालवीचीआस.

या झाडाच्या प्रेमात त्याचे वर्षभर प्रत्येक ऋतूत काढलेले फोटो शोधायला गेले. आणि त्या फोटोंबरोबर आणखीही बरंच काही गवसलं. गेल्या काही महिन्यातलेच फोटो. माझ्या भाचीचे जन्मझाल्या झाल्या रडतानाचे लाल लाल फोटो. आणि माझी आजी - म्हणजे माझ्या तान्ह्या भाचीची पणजी गेली, तेव्हा भावंडांनी, काकांनी ग्रुपवर पाठवलेले तिचे तरुणपणाचे फोटो. प्लमच्या फोटोंची आणि या फोटोंची डोक्यात सरमिसळ झाली आणि क्षणात काहीतरी नव्याने सापडलं. नियती कुठल्या स्वरूपात धडे देत असते! ऋतुचक्राशी बांधलेल्या आमच्या प्लमच्याजीवनचक्राकडे मी तटस्थपणे बघत होते, आणि ते फोटो बघून उमगलं, की मी स्वत:सुद्धा एका मेरी गो राउंडचा पाळणा आहे. आमच्या चक्रांची गती वेगळी आहे एवढंच. किती सारखं केलंयआपल्याला सृष्टीने! सगळ्यांना आपापली चक्र आखून दिली आहेत. ही सगळी चक्र फिरती राहतील अशी काळजी घेतली आहे. 

या चक्रातला प्रवास सुखाचा व्हावा म्हणून सगळ्यांना त्यांचा त्यांचा प्लमही दिलाय. प्रवासातला प्रत्येक टप्पा देखणा कसा करावा हे शिकवण्यासाठी!